Genç neslin sağlıklı yetişmesinde ve gelişmesinde et, süt, yumurta ve bal gibi hayvansal protein tüketimi önemli bir yer tutmaktadır.
Ülkemizde genç nüfusun fazlalığı dikkate alındığında bunun önemi daha iyi anlaşılmaktadır.
Ancak, Ülkemiz hayvancılığında yeterli gelişimin sağlanamamasına bağlı olarak hayvansal protein açığının arttığı da bir gerçektir.
Gelişmiş ülkelerdeki kişi başına hayvansal protein tüketimi incelendiğinde, tüketim miktarlarının ülkemiz ortalamasından oldukça yüksek olduğu görülmektedir.
Ülkemizde günlük kişi başına 21,3 gram hayvansal protein tüketilirken bu miktar gelişmiş ülkelerde 34,6 gram (% 154) fazlası ile 56,1 gram olarak tüketilmektedir.
Yeterli hayvansal protein temini, hayvancılığın nicel ve nitel olarak gelişmesi ile doğru orantılıdır.
Oysa hayvan varlığımız, çeşitli nedenlere bağlı olarak yıllar itibarıyla azalma göstermektedir.
Bu azalmanın en çok hayvansal üretim potansiyeli yüksek Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde kendisini gösterdiği, bunun da sektörel olarak bölgesel bazda gelişmişlik farkını doğurduğu ve Ülkemiz hayvancılığının gelişme trendini düşürdüğü görülmektedir.
|
|
Araştırma Sayısı |
Besi Başı Ağırlığı (kg) |
Besi Sonu Ağırlığı (kg) |
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (gr) |
Yerli Irka Göre Günlük Canlı Ağırlık Artış Farkı (gr) |
|
Esmer |
6 |
144-228 |
327-400 |
1009-1526 |
336 - 553 |
|
Siyah Alaca |
8 |
175-343 |
320-525 |
905-1577 |
232 - 604 |
|
Simental |
3 |
204-255 |
339-411 |
988-1355 |
315 - 382 |
|
Kültür Irkı Melezi |
8 |
86-260 |
240-457 |
714-1366 |
41 - 393 |
|
Yerli |
10 |
62-241 |
186-387 |
673- 973 |
|
2004 Yılı
25 AB ülkesinin sığır karkas ortalaması ile Türkiye karkas ortalamasının karşılaştırması yukarıdaki tezi desteklemektedir.
|
|
AB (25) |
TÜRKİYE |
|
KARKAS AĞIRLIK (Kg) |
270 |
180 (*) |
Proje:
Ülkemiz hayvancılığının geliştirilmesini teminen Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da;
5 Bölge Birliğine bağlı 25 il’de modern besicilik teknikleri uygulanarak,
Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Genel Müdürlüğünün,
Sorumluluğunda yürütülecektir.
PROJENİN AMACI
1. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizin en büyük geçim kaynağı olan hayvancılığın geliştirilmesine ve desteklenmesine katkıda bulunarak bölge insanının gelir seviyesini ve hayat standardını yükseltmek,
2. Bölgede kültür ırkı ve kültür ırkı melezi hayvan beslenmesini teşvik ederek birim hayvandan daha fazla gelir elde etmek,
3. Bölgeler arası hayvan sirkülasyonunu önleyerek, bulaşıcı hayvan hastalıklarının yayılma risklerini azaltmak,
4. Üreticiler, sözleşmeli besicilik modeli çerçevesinde hayvan barınağı, bakımı, beslenmesi ve sağlığı konularında eğitilerek, modern ve sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturarak yöre insanının bulundukları yerde istihdamını sağlayarak, göçü ve yol açtığı sorunları kaynağında çözüm getirmek,
5. Yöredeki yem fabrikalarının kapasite kullanım oranları ve hayvancılığa bağlı dericilik gibi yan sanayilerin gelişimini artırmak suretiyle bölge insanına ilave iş imkanları sunmak,
6. Sözleşmeli besicilik modeli ile planlı üretim yapmak suretiyle, bölgede kaliteli ve kayıt altındaki besi sığır işletmelerini arttırmak,
7. Yerli sığır ırklarında suni tohumlamayı teşvik etmek suretiyle hayvan ıslahına katkıda bulunmak,
8. Ülkemiz insanının hayvansal protein ihtiyacını iç üretimden sağlıklı, güvenli ve düşük maliyetle temin ederek, Üretici ve tüketici memnuniyetini sağlamak.
PROJENİN UYGULAMA ALANI
|
1 |
Adıyaman |
11 |
Erzincan |
21 |
Tunceli |
|
2 |
Ağrı |
12 |
Erzurum |
22 |
Van |
|
3 |
Ardahan |
13 |
Gümüşhane |
23 |
Malatya |
|
4 |
Artvin |
14 |
Iğdır |
24 |
Kilis |
|
5 |
Batman |
15 |
Kars |
25 |
K.Maraş |
|
6 |
Bayburt |
16 |
Mardin |
26 |
Şırnak |
|
7 |
Bingöl |
17 |
Muş |
27 |
Gaziantep |
|
8 |
Bitlis |
18 |
Siirt |
28 |
Hakkari |
|
9 |
Diyarbakır |
19 |
Sivas |
|
|
|
10 |
Elazığ |
20 |
Şanlıurfa |
|
|
PROJENİN UYGULAMAYA GEÇİRİLEBİLMESİ İÇİN TARAFLARIN SORUMLULUKLARI
TÜRKİYE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ MERKEZ BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN SORUMLULUKLARI
Kooperatif ortaklarına sözleşmeli besicilik modeli ile ;
Projenin uygulamaya başlamasından 2. yılın sonuna kadar;
En fazla 3 yaşında,
Karkas ağırlıkları en az 190 kg,
Besi kondisyonu % 55 randımanlı,
Projenin uygulamaya başlamasının 3’üncu yılından itibaren;
En fazla 3 yaşında,
Karkas ağırlıkları en az 200 kg,
Besi kondisyonu % 58 randımanlı,
Yetiştirilecek hayvanların EBK Kombinalarına satışlarının yapılmasıdır.
ET VE BALIK KURUMUNUN SORUMLULUKLARI
1)Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklarınca yetiştirilen hayvanları Kombinaları vasıtasıyla ilan edeceği fiyatlardan satın alarak kesimini yapmak,
2)Standartlara uygun üretilen et’i, ülke genelinde bayileri vasıtasıyla tüketicilere sunmaktır.
T.C ZİRAAT BANKASININ SORUMLULUKLARI
Proje için gerekli olabilecek kredinin, Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü tarafından Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Müdürlüğünün kullanımına;
- Yıl için ( 30.000 baş x 1.000.-YTL) 30.000.000.- YTL
- 2. yıl için ( 50.000 baş x 1.000.- YTL) 50.000.000.- YTL
3–10 yılları için (100.000 baş x 1.000.- YTL) 100.000.000.- YTL
Tahsis edilmesi,
Toplam Kredi hacmi 880.000.000.- YTL
Ziraat Bankasınca verilen krediler besi dönemi sonunda tahsil edileceğinden esas itibarıyla ortalama 100.000.000.-YTL’lik bir kaynağa ihtiyaç duyulacaktır.
T.C TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞININ HAYVANCILIK DESTEKLERİ
1)Proje kapsamında; 190 Kg ve üzeri karkas ağırlığı olan erkek besi hayvanları için projenin başlangıcından itibaren 10 yıl süre ile 1.- YTL / Kg et teşvik primi verilmesini sağlanması,
Ø Besiye alınacak hayvan 10 yılda 880.000 baş
Ø Ortalama karkas ağırlığı 225 kg
Ø Toplam et üretimi 198.000 ton
Ø 1.- YTL / Kg et teşvik primi
Ø 200.000.000: 10 yıl = 20.000.000.-YTL Yıllık ortalama pirim
2)Projenin uygulama alanında daha yoğun sun’i tohumlama faaliyeti yürütülmesi,
3)Projenin uygulama alanında Bakanlığımızca yoğun bir eğitim seferberliği başlatılması,
PROJENİN MALİ ANALİZİ
1)Bir besi hayvanının ortalama karkas ağırlığı 225 kg,
2)Besi süresi ortalama 180 gün olmak üzere yılda iki dönem,
3)Bugünkü cari fiyatlarla;
EBK’nin hâlihazırdaki et alım fiyatı 7,50 YTL/Kg
1 kg karkas etin maliyeti 6,90 YTL/Kg
KAR 0,60 YTL/Kg
1 Kg et için ödenecek teşvik primi 1,00 YTL/Kg
Besi dönemi sonunda 1 kg et
Üretiminden elde edeceği Ortalama kar 1,60 YTL,
5)İşletmeler en az 15 baş besi kapasiteli olacaktır.
225 kg x 1,60 YTL= 360 YTL (Hayvan başına elde edilecek net gelir)
15 baş x 360 YTL/baş = 5.400YTL (6 aylık besi öneminde elde edilecek gelir)
5.400 x 2 =10.800 YTL (yıllık elde edilecek gelir)
10.800 : 12 = 900YTL (aylık ortalama net gelir)
2006 yılı asgari brüt ücret 531 YTL / ay-net ücret 425 YTL / ay
6)Yıllık ortalama 88.000 baş besi hayvanı yetiştirilecek olup yıllık, 88 000 : 15 = 5.866 işletmeye besicilik yapma imkanı sağlanacaktır.
7)Sanayide bir kişinin istihdamı için 60. 000 YTL yatırım gerekmektedir. 6.000 kişi x 60. 000 =360.000.000 YTL katma değer sağlanacaktır.
8)Sözleşmeli besicilik modeli ile kaliteli ve sağlıklı et üretimi için besiciye 1 YTL /kg teşvik pirimi EBK ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla ödenecektir.
İhtiyaç duyulacak pirim miktarı ortalama yıllık:
88.000 baş x 225 kg = 19.800.000 kg (yıllık ortalama)
20.000.000 kg x 1 YTL = 20.000.000 YTL (yıllık pirim)
20.000.000 YTL x 10 YIL = 200.000. 000 YTL (10 yıllık pirim)
9)Pirimler kararname ile Bütçeden karşılanacaktır.
10 YILLIK UYGULAMA SONUNDA
Ø PROJENİN MALİ PORTRESİ
10 yıl sonunda besiye alınacak 880.000 baş hayvan x 225 kg karkas ağırlıktan 198.000 ton et üretilecek olup, bu günkü EBK alım fiyatı olan 7,5 YTL/Kg üzerinden yaklaşık 1.500.000.000.- YTL’ye baliğ olmaktadır.
Ø PROJENİN YATIRIM TASARRUFU
Sanayi yatırımı için 360.000.000.- YTL gerektiği, 1YTL/Kg Destek için ödenecek 20.000.000.- YTL/yıl düşüldüğünde 340.000.000.- YTL/yıl yatırım tasarruf sağlanacaktır.
Ø PROJENİN SOSYAL BOYUTU
6.000 x 5 = 30.000 kişi/yıl geçim kaynağı olacaktır.
(Bir aile ortalama 5 kişi olarak baz alınmıştır.)
SONUÇ
1)Yıllık 6.000 kişiye istihdam sağlanacaktır.
2)Yıllık 150.000.000.- YTL iş hacmi aktif hale getirilecektir.
3)340.000.000.- YTL yatırım tasarruf sağlanacaktır.
4)198.000 ton nitelikli et üretimi gerçekleştirilecektir.
5)Yem Sanayi, Dericilik gibi yan sektörlerde istihdam, üretim arttırılacak, vergi gelirlerinde artış sağlanacaktır.
6)Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizin en büyük geçim kaynağı olan hayvancılığın geliştirilmesi neticesinde bölge insanının gelir seviyesi ve hayat standardı yükseltilecektir.
7)Ülkemiz insanının hayvansal protein ihtiyacını iç üretimden sağlıklı, güvenli ve düşük maliyetle temin edilerek üretici ve tüketici memnuniyeti sağlanacaktır.